Selçuklu’nun görkemli miraslarından biri olan Yivli Minare, Antalya’nın siluetine ruh katan, asırlardır şehrin simgesi haline gelmiş eşsiz bir yapıdır.
Antalya’nın simgesi olarak kabul edilen Yivli Minare, 13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti döneminde inşa edilmiş, şehrin İslamî kimliğini yansıtan en önemli yapılardan biridir. Bulunduğu konum itibarıyla Antalya’nın kalbi sayılan Kalekapısı semtinde yer alan bu görkemli minare, çevresindeki yapılarla birlikte bir Selçuklu külliyesi oluşturmaktadır. Bugün hem mimarisi hem tarihiyle ziyaretçilerini büyüleyen Yivli Minare, Antalya’nın geçmişine açılan bir kapı gibidir.
Yivli Minare’nin Mimari Zarafeti
Minarenin kaidesi kesme taştan, gövdesi ise tuğla ve turkuvaz renkli çinilerle süslenmiştir. Onu diğer minarelerden ayıran en belirgin özelliği ise sekiz yivli yapısıdır. Bu özgün mimari form, ona “Yivli Minare” adının verilmesini sağlamıştır. Yaklaşık 38 metre yüksekliğe sahip olan minareye, 90 basamaklı spiral bir merdivenle çıkılmaktadır. Gökyüzüne uzanan bu ihtişamlı yapı, Antalya’nın tarihî dokusuna benzersiz bir siluet kazandırmaktadır.
Külliye: Selçuklu’dan Günümüze Uzanan Bir Miras
Yivli Minare, yalnızca tek başına bir yapı değil; çevresinde yer alan birçok Selçuklu eserinden oluşan görkemli bir külliyenin parçasıdır. Bu külliye, Antalya’nın tarihini anlamak isteyenler için adeta açık hava müzesi niteliği taşır.
Külliye içinde yer alan başlıca yapılar şunlardır:
- Yivli Camii
- Gıyaseddin Keyhüsrev Medresesi
- Selçuklu Medresesi
- Mevlevihane
- Zincirkıran Türbesi
- Nigar Hatun Türbesi
Bu yapılar arasında Yivli Minare, hem mimari estetiği hem de tarihî önemiyle külliyenin en dikkat çekici unsurudur.
Yivli Minare ve Tarihî Bağlamı
Gıyaseddin Keyhüsrev Medresesi, 1239 yılında Atabey Armağan tarafından II. Gıyaseddin Keyhüsrev adına inşa edilmiştir. Bu yapının tam karşısında, 13. yüzyıla ait bir Selçuklu Medresesi kalıntısı bulunur. Ayrıca, külliyenin kuzeyindeki üst bahçede yer alan Zincirkıran Türbesi, Selçuklu tarzında yapılmış olup sade cephesiyle Osmanlı türbelerine özgü bir zarafet taşır. 1377 yılında inşa edilen bu türbe, içinde üç mezarı barındırmaktadır.
Antalya’nın Sessiz Tanıkları: Türbeler ve Mevlevihane
Yivli Camii’nin kuzeyinde yer alan Nigar Hatun Türbesi, altıgen planlı ve sade görünümlü yapısıyla dikkat çeker. 1502 tarihli bu türbe, Selçuklu mimarisinin zarif detaylarını yansıtır. Zincirkıran Türbesi’nin batısında bulunan Mevlevihane ise I. Alâeddin Keykubad döneminde, 1225 yılında yaptırılmıştır. Kitabesi günümüze ulaşmasa da, geçirdiği restorasyonlarla ayakta kalmış ve bugün güzel sanatlar galerisi olarak kullanılmaktadır.
Selçuklu Zarafetinin Antalya’daki Mirası
Antalya’nın merkezinde tüm görkemiyle yükselen Yivli Minare ve çevresindeki yapılar, Selçuklu mimarisinin en özgün örneklerinden biridir. Bu külliye, yüzyıllar boyunca hem dini hem kültürel bir merkez olarak yaşamıştır. Günümüzde Antalya’yı ziyaret eden yerli ve yabancı turistler, bu tarihî alanda zamanın tozunu hissederken, Selçuklu’nun estetik anlayışını da yakından gözlemleme fırsatı bulur.
Yivli Minare, geçmişin izlerini taşıyan taşlarıyla, Antalya’nın tarihini bugüne aktarmaya devam etmektedir. Her bir yivinde Selçuklu zarafetini, her bir çinide ise medeniyetin inceliğini görmek mümkündür.
