Şehir merkezine uzaklığı ve coğrafi yapısıyla kendine has bir dokuya sahip olan Çandır ilçesi ekonomik göstergeler incelendiğinde kentin refah seviyesi en alt sıralarda yer alan yerleşim yerlerinden biri olarak öne çıkıyor. Bölge halkının uzun süredir dile getirdiği kalkınma ihtiyacı istatistiki verilerle birleştiğinde ilçenin mali tablosunun neden bu kadar kısıtlı olduğu daha net anlaşılıyor. Sanayi tesislerinden mahrum kalan ve ticaret hacmi günden güne daralan bölgede vatandaşların büyük bir bölümü sadece temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek düzeyde bir ekonomik döngü içerisinde yaşamını sürdürüyor. Kamu yatırımlarının bölgeye ulaşma hızı ve özel sektörün bölgeye olan ilgisizliği bu mali daralmanın temel taşlarını oluştururken ilçenin geleceğine dair ekonomik beklentiler de bu eksende şekilleniyor.

Ticari Hacmin Darlığı Ve Yerel Ekonomideki Nakit Akışı Sorunları

Çandır ilçesinin Yozgat genelinde ekonomik olarak geride kalmasının en belirgin sebeplerinden biri yerel ticaretin sadece küçük ölçekli esnaflar üzerinden dönmesidir. Büyük market zincirlerinin sınırlı varlığı ve üretim odaklı ticari işletmelerin eksikliği ilçede nakit parasının dışarıya akmasına neden oluyor. Halkın alışveriş tercihlerini daha büyük ve imkanları geniş olan komşu ilçelere kaydırması Çandır esnafının sermaye birikimi yapmasını engelliyor. Yerel piyasada dönen paranın kısıtlı olması yeni iş yerlerinin açılmasını zorlaştırırken mevcut işletmelerin de büyüme kapasitesini doğrudan baltalıyor. İlçede faaliyet gösteren iş kollarının neredeyse tamamı günlük tüketime yönelik hizmetlerden oluştuğu için katma değer üreten bir ticaret modelinden bahsetmek pek mümkün görünmüyor. Bu durum ilçenin toplam gayrisafi hasılasını aşağı çekerken bireysel refah seviyesinin de yerinde saymasına yol açıyor.

Nüfus Kaybının Ve İstihdam Yetersizliğinin Bölgesel Etkileri

Bir bölgenin zenginliğini belirleyen en önemli unsurlardan biri olan dinamik iş gücü Çandır ilçesi için en büyük kan kaybı olarak değerlendiriliyor. Fabrika ve büyük atölyelerin bulunmadığı ilçede üniversite mezunu gençler veya vasıflı işçiler için istihdam alanı yaratılamıyor. Bu durumun doğal bir sonucu olarak genç nüfus soluğu Ankara İstanbul veya Yozgat merkezde alıyor. İlçede kalan nüfusun büyük çoğunluğunun emekli veya yaşlı bireylerden oluşması ekonomik üretkenliği durma noktasına getiriyor. Gençlerin bölgeyi terk etmesiyle beraber hem tüketim potansiyeli düşüyor hem de yenilikçi girişimlerin önü kapanıyor. Sosyal dokuyu da zedeleyen bu göç dalgası ilçeyi adeta sessiz bir yerleşim yerine dönüştürürken ekonomik canlılığı canlandıracak olan insan kaynağının her geçen gün azalmasına sebebiyet veriyor.

Yalnız Kadın Gezginler İçin Türkiye’nin En Güvenli Şehirleri
Yalnız Kadın Gezginler İçin Türkiye’nin En Güvenli Şehirleri
İçeriği Görüntüle

Geleneksel Tarım Yöntemleri Ve Verimlilik Problemleri

Topraklarının büyük bir kısmı tarıma elverişli olmasına rağmen Çandır ilçesinde tarımsal faaliyetler hala babadan kalma usullerle yürütülüyor. Modern sulama sistemlerinin eksikliği ve teknolojik tarım aletlerine erişimin zor olması çiftçinin elde ettiği kazancı asgari düzeye indiriyor. Hububat odaklı üretim yapılması ve bu ürünlerin sanayi aşamasına geçmeden ham madde olarak satılması çiftçinin eline geçen paranın enflasyon karşısında erimesine neden oluyor. Hayvancılık alanında da benzer bir tablo hakim olup profesyonel besi çiftlikleri yerine aile tipi küçük işletmelerin ağırlıkta olması sektörel bir büyümenin önünü tıkıyor. Tarım ve hayvancılık ürünlerinin işlenebileceği küçük bir mandıra veya paketleme tesisinin dahi olmaması bölgenin kendi ürettiği değerden pay almasını engelliyor. Bu durum tarımın bir zenginleşme aracı değil sadece karın doyurma yöntemi olarak kalmasına yol açıyor.

Sosyal İmkanların Sınırlılığı Ve Yaşam Standartlarındaki Düşüş

Ekonomik zayıflık sadece cüzdanlara değil ilçenin sosyal çehresine de yansıyor. Çandır’da vatandaşların kaliteli vakit geçirebileceği sosyal donatılar kültürel merkezler ve gelişmiş sağlık altyapısının eksikliği yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiliyor. Konut stokunun eski olması ve yeni inşaat projelerinin bölgeye uğramaması emlak piyasasının da cansız kalmasına neden oluyor. Eğitim alanında yaşanan kısıtlı imkanlar ailelerin çocuklarının geleceği için ilçeden taşınma kararı almasında başrol oynuyor. Bir bölgedeki yaşam standartlarının düşük olması dışarıdan gelebilecek yatırımcıyı veya memuru da bölgeden uzaklaştırıyor. Sosyal hayatın ve ekonomik gücün birbirini besleyemediği bu kısır döngü içerisinde Çandır ilçesi Yozgat’ın kalkınma bekleyen en mahzun bölgelerinden biri olarak kalmaya devam ediyor. Bu makus talihin yenilmesi için bölgeye özel teşvik paketlerinin ve stratejik yatırımların hayata geçirilmesi gerektiği bölgeyi analiz eden uzmanlar tarafından sıkça vurgulanıyor.

Muhabir: Zeki Ersin Yıldırım