Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği (TÜKD) Antalya Şubesi, 5 Aralık Kadın Hakları Günü kapsamında basın açıklaması gerçekleştirdi. TÜKD Antalya Şube Başkanı Prof. Dr. Fulya Sarvan, açıklamasında Atatürk’e, Cumhuriyetin kurucu kadrolarına ve hak mücadelesi veren tüm kadınlara şükranlarını sunarak mevcut eşitsizliklere dikkat çekti.
Başkan Fulya Sarvan, açıklamasında 5 Aralık 1934’te Türk kadınlarına milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmasını hatırlatarak şunları söyledi:
“O tarihte bu hakkı kullanabilen kadınların bulunduğu ülke sayısı 17 idi. Türk kadınları olarak büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’ü, genç Türkiye Cumhuriyeti’nin yöneticilerini ve tarih boyunca bu haklar için mücadele veren kadınları bu vazgeçilmez yurttaşlık hakkımız için şükran ve minnetle anıyoruz.”
Sarvan, söz konusu hakkın kazanılmasının, siyasi haklara yaşamlarını adayan öncü kadınların mücadelesinin Atatürk gibi vizyon sahibi liderler tarafından tanınması ve desteklenmesi sayesinde gerçekleştiğini vurguladı.
Meclisteki kadın temsili verilerine değinildi
Kadınların Meclis’teki temsiline ilişkin tarihsel verileri hatırlatan Başkan Sarvan,
“8 Şubat 1935’de yapılan genel seçimlerde Türkiye Büyük Millet Meclisine 383 erkek yanında 17 kadın milletvekili seçilerek göreve başlamıştır”
diyerek bu oranın 2007’ye kadar bir daha yakalanamadığını belirtti.
Sarvan, 2023 milletvekili seçimleriyle oluşan son mecliste ise kadın temsil oranının ancak yüzde 19,93 seviyesine ulaşabildiğini aktardı. Yerel yönetimlerde de benzer bir eşitsizliğin sürdüğünü belirten Sarvan,
“İl belediye başkanlarının yüzde 13,5’i, ilçe belediye başkanlarının yüzde 6,6’sı ve köy ve mahalle muhtarlarının sadece yüzde 3,3’ü kadın olabilmiştir”
sözleriyle tabloyu özetledi.
"Yerimiz giderek geriliyor"
Dünya Ekonomik Forumu’nun 2025 Dünya Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Raporun verilerine değinen Sarvan,
“Türkiye genel eşitlik endeksinde 148 ülke arasında 135. sıraya, politik güçlenme endeksi sıralamasında 139. sıraya gerilemiştir. Dünya liginin en alt basamaklarındaki ve giderek gerileyen bu yerimiz ne yazık ki ne Türk kadını ne de Türk vatandaşı için hiç de övünç duyulacak bir tablo değildir. Kadınların TBMM’de, belediye meclislerinde, bakanlıklarda, kamu yönetiminde elde edebildiği karar pozisyonları, 21. Yüzyılın gelişmiş ülkelerinde gerçekleşen yüzde 50 eşitlik oranının çok gerisindedir."
diyerek durumun vahametine dikkat çekti.
"En az yüzde 50 temsil istiyoruz”
TÜKD Antalya Şubesi olarak Türkiye’nin geleceğini kadınların eşit temsilinde gördüklerini belirten Sarvan, siyasi partilere çağrıda bulundu:
“5 Aralık Türk Kadınının Seçme ve Seçilme Hakkı Kazanmasının 91. Yıldönümünde, tüm siyasi partilerimizden siyasetin her basamağında kadınların nüfustaki oranlarına uygun şekilde en az yüzde 50 temsili için gerek siyasi parti ve seçim yasalarında, gerekse parti içi uygulamalarında gerekli değişiklikleri bir an önce yapmalarını talep ediyoruz.”
Sarvan, kadınlara da görev düştüğünü belirterek,
“Kadınların karar alma pozisyonlarında eşit temsili için yüksek bir farkındalıkla liyakatli kadınların adaylığını desteklemelerini ve siyasi haklarımız için mücadeleye katkı sunmalarını diliyoruz”
ifadelerini kullandı.
