Antalya Kemer’de yer alan Olympos, tarihi ve doğal dokusuyla Likya uygarlığının önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Olympos, Antalya’nın güney sahillerinde, Phaselis’ten sonra gelen ikinci büyük liman kenti olarak dikkat çeker. “Yüksek dağ” anlamına gelen adı, 16 kilometre kuzeyinde yükselen ve Toroslar’ın batı uzantılarından biri olan Tahtalı Dağından gelmektedir. Kesin kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte, MÖ 167–168 yıllarında basılan sikkelerde adı geçmekte ve Likya Birliği’nde üç oy hakkına sahip altı şehirden biri olduğu görülmektedir. Kentin kalıntıları, Beydağları Sahil Milli Parkı sınırları içinde, Kemer ilçesinde konumlanmaktadır.
Tarihi Önemi ve Roma Dönemi
Likya Birliği’nin önemli yerleşim merkezlerinden biri olan Olympos, Helenistik dönemde korsanların etkisi altındayken Komutan Servilius İsauricus tarafından MÖ 78’de Roma topraklarına katılmıştır. Kent, bugün Yanartaş olarak bilinen, sürekli yanan ateşiyle dini bir merkez olarak ün kazanmıştır. Bu önem, Roma ve Bizans dönemlerinde de devam etmiştir.
Antik Kentin Kalıntıları
Günümüze ulaşan kalıntılar, genellikle orman ve çalılıklarla kaplıdır ve Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinden izler taşır. Kalıntılar, doğudan batıya akan bir nehrin ağzında ve iki yakasında konumlanmıştır. Antik dönemde kent, nehir yatağı ile ikiye bölünmüş, bu nehir bir kanala alınarak her iki yakası iskele olarak kullanılmış ve bir köprü ile bağlanmıştır. Bugün köprünün bir ayağı hâlâ yerindedir. Nehir ağzındaki küçük ve dik akropolde, geç dönemlere ait yapı kalıntıları bulunmaktadır.
Nehrin güney kıyısındaki Helenistik temelli ve Roma onarımlı küçük tiyatro büyük ölçüde harap olmuştur, ancak girişin bir kısmı iyi korunmuştur. İç duvarları freskolarla süslü Bizans kilisesi ise alandaki en anıtsal yapıdır. Kentin bir diğer önemli yapısı, nehir ağzının batısında yer alan İon düzeninde tapınak kapısıdır. Roma İmparatoru Marcus Aurelius adına yapıldığı, kapı önündeki heykel kaidesinden anlaşılmaktadır.
Kaptan Eudomus’un Lahdi
Kalıntılar arasında en dikkat çekici eser, Antalya Müzesi kazılarıyla gün ışığına çıkarılan Kaptan Eudomus’un Lahdidir. Nehir ağzı yanındaki kayalığın oyuk kısmında yer alan lahit, kaptanın adını veren şiirsel ithaf yazıtı ve gemi kabartması ile antik denizcilik kültürü hakkında eşsiz bilgiler sunmaktadır.
Doğa ve Turizm Bağlantısı
Olympos, ünlü Likya Yolu yürüyüş rotasının 7,5 kilometrelik bir etabını oluşturur. Kentin doğusunda, sahilden yaklaşık 300 metre içeride, Caretta caretta kaplumbağalarının yumurta bıraktığı kumullar ve zengin bitki çeşitliliğiyle ünlü Çıralı yerleşimi bulunmaktadır. Kentin birkaç kilometre güneybatısında ise efsanelere konu olan Yanartaş yer alır.
Olympos, tarihi, doğal güzellikleri ve arkeolojik önemi ile UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne önerilen Likya Uygarlığı Antik Kentleri (2009) arasında yer almaktadır.
