Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan güncel sosyoekonomik gelişmişlik endeksleri Karadeniz’in parlayan yıldızı Ordu ilindeki gelir dağılımı ve yaşam standartlarını tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. Bölge genelinde yapılan kapsamlı araştırmalar sonucunda şehrin idari ve ticari kalbi olarak kabul edilen Altınordu ilçesi refah düzeyinde zirveye yerleşerek Ordu’nun en zengin bölgesi unvanını kazandı. Eğitim seviyesinden sağlık hizmetlerine erişime kadar pek çok farklı kriterin değerlendirildiği bu veriler şehir merkezindeki ekonomik hareketliliğin çevre ilçelerle olan makası nasıl açtığını da belgelemiş oldu. Öte yandan coğrafi sınırları en geniş olan bölgelerden biri olan Mesudiye ise gelir düzeyi bakımından listenin sonunda yer alarak kırsal kalkınma ihtiyacını bir kez daha gündeme taşıdı.
Şehir Merkezindeki Modern Yapılanma Ve Ekonomik Dinamizmin Kaynağı
Altınordu ilçesi sahip olduğu modern altyapı projeleri ve yoğun ticari faaliyetleri sayesinde sadece Ordu’nun değil Doğu Karadeniz’in en önemli cazibe merkezlerinden biri haline geldi. Şehrin büyükşehir statüsü kazanmasıyla birlikte kamu yatırımlarının odak noktası olan bu bölge bankacılık hizmetlerinden büyük alışveriş merkezlerine kadar geniş bir yelpazede hizmet sunuyor. Yerel halkın gelir düzeyindeki artışın temel sebebi olarak bölgedeki hizmet sektörü ve fındık ticaretinin merkezi yönetiminin burada kümelenmesi gösteriliyor. Şehir merkezindeki bu ekonomik büyüme gayrimenkul değerlerinin yükselmesini ve nitelikli iş gücünün bölgeye çekilmesini de beraberinde getiriyor. Sosyoekonomik veriler incelendiğinde eğitimli nüfus oranının en yüksek olduğu bu bölge teknolojik imkanların kullanımı ve sosyal yaşam olanaklarıyla farkını hissettiriyor.
İlçeler Arasındaki Gelir Dağılımı Farklılıklarının Temel Nedenleri
TÜİK raporlarında dikkat çeken en önemli detaylardan biri ilçeler arasındaki yaşam kalitesi ve ekonomik güç farkının coğrafi konumla doğrudan ilintili olmasıdır. Sahil şeridinde yer alan ilçeler deniz ticareti ve ulaşım kolaylığı sayesinde daha yüksek bir ekonomik devinim sergilerken iç kesimlerde yer alan ve sarp arazi yapısına sahip bölgelerde bu durum tam tersi bir seyir izliyor. Altınordu gibi sahil ilçelerinde sanayi ve ticaret gelişirken Mesudiye gibi yüksek rakımlı iç bölgelerde temel geçim kaynağının geleneksel tarım ve hayvancılıkla sınırlı kalması gelir uçurumunu derinleştiriyor. Ayrıca genç nüfusun iş imkanları nedeniyle şehir merkezine ya da büyük şehirlere göç etmesi kırsal bölgelerdeki üretim gücünü zayıflatırken merkezdeki tüketim ve hizmet talebini artırarak refahın belli bir noktada toplanmasına yol açıyor.
Kırsal Bölgelerde Kalkınma Mücadelesi Ve Mesudiye Örneği
Listenin alt sıralarında yer alan Mesudiye ilçesi geniş yüzölçümüne rağmen nüfus yoğunluğunun az olması ve sanayi yatırımlarının uzağında kalması nedeniyle gelir düzeyi bakımından kısıtlı bir tablo çiziyor. Bölgedeki sosyoekonomik gelişmişliğin düşük kalması ulaşım zorlukları ve iklim şartlarının getirdiği sınırlamalarla birleşince yerel halkın refah seviyesini yükseltmek zorlaşıyor. Ancak son yıllarda yayla turizmine yönelik atılan adımlar ve organik tarım teşvikleri bu durumu değiştirmek için bir fırsat olarak görülüyor. Uzmanlar kırsal bölgelerdeki gelir artışının ancak modern tarım teknikleri ve turizm çeşitliliğiyle mümkün olabileceğini belirtirken devlet destekli projelerin bu ilçelerdeki yaşam standartlarını yukarı çekmesi bekleniyor. Mesudiye gibi bölgelerin sahip olduğu potansiyel doğru yönetilirse gelecekte bu listelerdeki dengelerin değişebileceği öngörülüyor.
Eğitim Ve Sağlık Kriterlerinin Sosyoekonomik Gelişmişlikteki Rolü
Bir bölgenin zenginliği sadece kişi başına düşen gelirle değil aynı zamanda sunulan sosyal imkanlarla da ölçülüyor. Altınordu’nun en yüksek puanı almasında ilçedeki hastane sayısının fazlalığı üniversite yerleşkesinin burada bulunması ve kültürel etkinliklerin yoğunluğu büyük rol oynuyor. İnsanların daha kaliteli bir yaşam için bu bölgeye yerleşme eğilimi göstermesi ekonomik döngünün sürekli canlı kalmasını sağlıyor. Kamu harcamalarının yoğunlaştığı merkez bölgelerdeki refah seviyesi dolaylı olarak çevre ilçelere de bir miktar hareketlilik getirse de temel göstergelerde merkez ilçenin hegemonyası devam ediyor. Ordu’nun genel kalkınma stratejileri kapsamında zayıf kalan ilçelerdeki eğitim ve sağlık altyapısının güçlendirilmesi gelir adaletsizliğinin giderilmesi adına atılacak en kritik adımlar arasında gösteriliyor.
