Türkiye’nin kuzeydoğu ucunda yer alan ve serhat şehri olarak anılan Kars son yıllarda hem turizmdeki atılımı hem de stratejik konumuyla kamuoyunun dikkatini çekmeye devam ediyor. Yüksek rakımlı coğrafyası ve sert iklim koşullarına rağmen köklü bir kültürel birikime sahip olan bu il bünyesinde barındırdığı yedi farklı ilçeyle bölgenin sosyal dokusunu oluşturuyor. Kars genelinde nüfusun dağılımına bakıldığında kentsel merkezlerin sunduğu imkanlar nedeniyle bazı bölgelerin daha yoğun göç aldığı görülürken bazı ilçelerin ise daha butik ve korunaklı yapısını sürdürdüğü gözlemleniyor. 2024 yılı itibarıyla güncellenen resmi nüfus sayım verileri ışığında kentin demografik haritası yeniden şekillenirken bu istatistikler yerel yönetimlerin yatırım planlamalarında da belirleyici bir rol oynuyor. Kars’ın nüfus yoğunluğu bakımından en düşük verilerine sahip olan bölgeleri kentin sakin yaşam tarzını ve kırsal karakterini en iyi yansıtan yerler olarak kayıtlara geçiyor.
Nüfus Dinamikleri Ve Susuz İlçesinin Demografik Durumu
Kars il merkezinin ekonomik ve idari bir cazibe merkezi olması nüfusun büyük bir kısmının burada toplanmasına neden olurken çevre ilçelerde durum daha farklı bir seyir izliyor. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi üzerinden elde edilen güncel bilgiler ışığında Susuz ilçesi Kars’ın nüfus bakımından en küçük idari birimi olarak öne çıkıyor. İlçenin nüfus miktarının azlığı buradaki sosyal yaşamın daha çok komşuluk ilişkilerine ve geleneksel tarım toplumuna dayanmasına zemin hazırlıyor. Genç nüfusun eğitim ve iş imkanları nedeniyle daha büyük şehirlere veya il merkezine yönelmesi bu bölgedeki demografik artışın sınırlı kalmasına yol açan en temel etkenler arasında yer alıyor. Ancak nüfusun az olması ilçenin doğal dokusunun korunmasına ve çevre kirliliğinin minimum düzeyde kalmasına da yardımcı oluyor. Bölgedeki nüfus hareketliliği incelendiğinde özellikle yaz aylarında gurbetçilerin dönüşüyle birlikte geçici bir hareketlilik yaşansa da kış aylarında ilçenin kendi çekirdek nüfusuna geri döndüğü görülüyor.
Tarımsal Üretim Ve Hayvancılığın Yerel Ekonomideki Payı
Nüfus bakımından Kars’ın en küçük ilçesi olan Susuz ve çevresindeki bölgelerde ekonomik hayatın temel direğini hayvancılık faaliyetleri oluşturuyor. Sanayi yatırımlarının sınırlı olduğu bu coğrafyada geniş meralar ve yüksek rakımlı yaylalar sayesinde büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık en profesyonel haliyle yürütülüyor. Yerel halkın en büyük geçim kaynağı olan bu sektör sadece et üretimiyle değil aynı zamanda süt ve süt ürünleri imalatıyla da bölgeye değer katıyor. Kars’ın meşhur peynir çeşitlerinin ham maddesi olan kaliteli sütlerin büyük bir kısmı bu sakin ilçelerin doğal ortamda beslenen hayvanlarından tedarik ediliyor. Tarım arazilerinin kısıtlı olması ve iklimin sertliği nedeniyle bitkisel üretimde genellikle yem bitkileri tercih edilirken bu durum hayvancılığın sürdürülebilirliği açısından kritik bir önem taşıyor. İlçenin nüfusunun azlığı üretim süreçlerinin daha doğal ve geleneksel yöntemlerle devam etmesine olanak tanırken bu durum ürünlerin organik değerini de artırıyor.
Doğal Güzellikler Ve Susuz Şelalesinin Turizm Potansiyeli
Kars’ın nüfusça en küçük ilçesi olmasına rağmen Susuz bölgenin saklı kalmış doğal hazinelerini bünyesinde barındırıyor. Özellikle Susuz Şelalesi kentin en önemli doğal sit alanlarından biri olarak her yıl daha fazla ziyaretçinin rotasına giriyor. Yaklaşık yetmiş beş metre yükseklikten dökülen bu doğa harikası bölgedeki turizm ekosisteminin canlanması adına büyük bir umut vaat ediyor. İlçe merkezine oldukça yakın bir konumda bulunan şelale ve çevresindeki mesire alanları sadece yerel halkın değil çevre illerden gelen turistlerin de dinlenme noktası haline gelmiş durumdadır. Nüfusun az olması bu gibi doğal alanların bakir kalmasını sağlarken aynı zamanda sakinlik arayan doğa tutkunları için benzersiz bir atmosfer sunuyor. Yerel yönetimlerin bölgedeki çevre düzenleme çalışmaları ve tanıtım faaliyetleri sayesinde bu küçük ilçenin sahip olduğu doğal mirasın Kars’ın genel turizm pastasından aldığı payın her geçen gün artması bekleniyor.
Karsın Diğer İlçeleri Ve Sosyokültürel Farklılıklar
Kars genelinde en yoğun nüfusun bulunduğu merkez ilçeyi takiben Kağızman ve Sarıkamış gibi bölgeler hem ticari hem de turistik kapasiteleriyle kentin diğer büyük odak noktalarını oluşturuyor. Sarıkamış kış sporlarıyla uluslararası bir marka haline gelirken Kağızman ise mikro klima iklimi sayesinde meyvecilik alanında bölgeyi domine ediyor. Selim Digor ve Arpaçay ilçeleri ise Kars’ın kültürel mozaiğini tamamlayan diğer parçalar olarak kendilerine has gelenekleri ve yaşam biçimleriyle dikkat çekiyor. Susuz ilçesinin nüfus açısından en sonda yer alması bu geniş coğrafi dağılım içerisinde burayı daha müstakil ve butik bir yapıya büründürüyor. Kars’ın her bir ilçesi farklı bir ekonomik uzmanlaşma ve kültürel miras sunarken şehrin genel kalkınma ivmesi bu ilçelerin birbiriyle olan uyumlu etkileşimi sayesinde ivme kazanıyor. Küçük ölçekli ilçelerin sunduğu huzurlu yaşam alanları kentin genel karmaşasından uzaklaşmak isteyenler için alternatif bir seçenek oluşturmaya devam ediyor.
