Antalya’nın İbradı ilçesine bağlı Ormana Mahallesi, yüzyıllardır süregelen bir el sanatını yaşatmaya devam ediyor: Gılamık dokuma.
Halk arasında “Kılamuk”, “Gılamıklı” veya “Kılamuklu” gibi farklı isimlerle anılan bu geleneksel dokuma, bölgenin kültürel kimliğini yansıtan nadide zanaat örneklerinden biri olarak biliniyor.
Tarihte tamamen ipek ipliği ile üretilen Gılamık dokumaları, günümüzde ipek üretiminin azalması ve pazarlama güçlükleri nedeniyle pamuk ve keten gibi alternatif doğal liflerle de hazırlanıyor. Üretim süreci, bölgenin önemli değerlerinden biri olan ve “düzen” adı verilen ahşap pedallı tezgâhlarda, tamamen el emeğine dayalı olarak gerçekleştiriliyor.
Gılamık Dokuma Günümüzde Nasıl Kullanılıyor?
Gılamık, geçmişte özellikle kadınların başörtüsü olarak tercih ettiği bir dokuma türüydü. Gelenek bugüne kadar ulaşmış durumda ve hâlâ hem başörtüsü hem de çarşaf gibi tekstil ürünlerinde yaygın biçimde kullanılıyor. Bunun yanı sıra, son yıllarda ev dekorasyonuna yönelik ilginin artmasıyla birlikte masa takımı, sehpa örtüsü ve çeşitli mobilya tekstili olarak da yeniden popülerlik kazanıyor.
Bu Geleneksel Sanat Nasıl Yaşatılıyor?
Bölge halkı, yerel kurumlar ve kültürel dernekler, Gılamık dokumanın kaybolmaması için yoğun çaba gösteriyor. El emeği ile ortaya konan bu ürünlerin tekrar değer kazanması, hem kültürel mirasın korunması hem de Ormana’nın zanaat turizmi açısından güçlenmesi adına büyük önem taşıyor.
Bu özel dokuma türü, genç kuşaklar tarafından da öğrenilmeye başlandıkça, unutulmaya yüz tutmuş bir sanatın yeniden hayat bulduğu görülüyor. Gılamık dokuma, yalnızca bir tekstil ürünü değil; İbradı’nın tarihi, kültürü ve üretim geleneğiyle harmanlanmış yaşayan bir miras niteliği taşıyor.
