Künefe: Hatay’ın Tatlı Tacı
Hatay, yalnızca tarihî ve kültürel zenginliğiyle değil, aynı zamanda mutfak mirasıyla da Türkiye’nin gastronomi başkentlerinden biridir. UNESCO tarafından “Yaratıcı Şehirler Ağı”na dahil edilen Hatay, Akdeniz ve Orta Doğu mutfaklarının buluştuğu bir lezzet noktasıdır. Baharatların, taze otların, zeytinyağının ve el emeğinin buluştuğu bu mutfakta her yemek bir hikâye anlatır. Hatay mutfağını özel kılan; malzemenin doğallığı, tariflerin gelenekselliği ve sofralardaki paylaşım kültürüdür.
Hatay denilince akla gelen ilk tatlı künefedir. Tel kadayıf, tuzsuz Antakya peyniri ve tereyağının mükemmel birleşiminden doğan bu lezzet, bakır tepsilerde pişirilir ve sıcak servis edilir. Üzerine dökülen şerbetin kıvamı, tatlının lezzet dengesini sağlar. Hatay künefesinin en önemli özelliği, içinde kullanılan yerel peynirin sıcaklıkla birlikte eriyip uzayan dokusudur. Bu özellik, başka hiçbir künefede bulunmaz. Antakya’da künefe, sadece bir tatlı değil, misafire duyulan saygının ve ikram geleneğinin bir parçasıdır.
Zahter Salatası: Doğadan Gelen Ferahlık
Zahter, Hatay’ın dağlarında yetişen aromatik bir ot olup bölge mutfağının sembollerindendir. Zahter salatası, taze zahter yapraklarının limon suyu, zeytinyağı, nar ekşisi ve cevizle harmanlanmasıyla hazırlanır. Bu salata, özellikle yaz aylarında sofralarda serinlik ve ferahlık sağlar. Aynı zamanda bağışıklık sistemini güçlendirici özelliğiyle bilinir. Hataylılar, zahteri sadece salata olarak değil, kurutulmuş halini çay gibi demleyerek de tüketirler. Yörede her evde bir zahter kavanozu bulunur; çünkü bu ot hem sağlık hem de lezzet kaynağı olarak görülür.
Tepsi Kebabı: Hatay Sofralarının Baş Tacı
Hatay mutfağının olmazsa olmazlarından biri de Tepsi Kebabı’dır. İnce çekilmiş dana veya kuzu eti, ince doğranmış soğan, sarımsak, maydanoz ve baharatlarla yoğrularak geniş bir tepsiye yayılır. Üzerine domates ve yeşil biber dilimleri eklenir, ardından odun fırınında yavaşça pişirilir. Etin kendi yağıyla pişmesi sonucu ortaya çıkan aroma, bu kebabı benzersiz kılar. Hataylılar için tepsi kebabı, aile sofralarının ve özel günlerin vazgeçilmez yemeğidir. Yanında bol yeşillik, sumaklı soğan salatası ve lavaşla servis edildiğinde tam bir ziyafete dönüşür.
Oruk (İçli Köfte): Sabırla Hazırlanan Lezzet
Hatay’ın en emek isteyen yemeklerinden biri oruktur. İnce bulgurla yapılan dış hamurun içine soğan, kıyma, ceviz ve baharat karışımı eklenir. Şekil verildikten sonra kızartılarak ya da fırında pişirilir. Oruk, Hatay’da özellikle bayramlarda ve özel günlerde yapılır. Bu yemek, Hatay halkının misafirperverliğini ve sabrını en iyi anlatan örneklerden biridir. Diğer bölgelerdeki içli köfteden farkı ise baharat dengesi ve kullanılan malzemenin inceliğidir. Her lokmasında yoğun bir lezzet ve emeğin izi hissedilir.
Hatay Mutfağında Baharat ve Zeytinyağı Kültürü
Hatay mutfağının temel taşı baharat ve zeytinyağıdır. Kimyon, karabiber, sumak, kırmızı toz biber ve nar ekşisi neredeyse her yemekte kullanılır. Özellikle Antakya zeytinyağı, düşük asit oranı ve meyvemsi tadıyla dikkat çeker. Hataylılar, zeytinyağını sadece yemeklerde değil, kahvaltılarda da doğrudan tüketirler. Bu alışkanlık, hem sağlıklı beslenme kültürünü hem de bölgenin doğayla kurduğu derin bağı yansıtır. Hatay’da sofralar, bu zengin aromaların buluştuğu birer kültür şölenidir.
Hatay Mutfağı Rehberi, hem yöresel lezzetlerin hem de kültürel zenginliğin bir aynasıdır. Künefe’den zahter salatasına, tepsi kebabından oruğa kadar her yemek, Hatay’ın binlerce yıllık gastronomi mirasının bir parçasını temsil eder. Bu şehirde yemek sadece doyurmak için değil, paylaşmak ve yaşamak içindir.
