Antalya’nın Gündoğmuş ilçesinde yer alan Gedefi İni Kilise Mağarası, Bizans döneminde kilise olarak kullanılmış, geçmişi Casase Antik Kenti’ne dayanan önemli bir tarihi yapıdır.
Antik Çağlardan Bizans Dönemine
Gedefi İni Kilise Mağarası, Antalya ili Gündoğmuş ilçesi Karadere Mahallesi’nin doğusunda, Gedefi Tepesi’nin eteklerinde bulunuyor. Girişi 20 metre yüksekliğinde, galerisi ise 13 metre uzunluğundaki mağara, Casase Antik Kenti’ne ait bir tanrıça mabedi olarak kullanılmış, Bizans döneminde ise kiliseye dönüştürülmüştür. Savaş dönemlerinde sığınak olarak da kullanılan mağaranın gizli giriş kısmı, depremler ve doğal afetler nedeniyle kapanmıştır.
Mağara İçindeki Yapılar ve Yazıtlar
Mağara içerisinde savaş zamanlarında su ihtiyacını karşılamak amacıyla açılmış bir kuyu bulunmaktadır. Ayrıca duvarlarda üç adet yazıt yer almakta olup bunlardan ikisi doğuda, biri ise batı duvarında görülmektedir. Yazıtlardan anlaşıldığı kadarıyla mağara, kilise olmadan önce tanrıça mabedi olarak işlev görmüştür. Ancak hangi tanrıçaya adandığı kesin olarak bilinmemektedir.
Freskler ve Mozaikler
Mağara girişinin karşısında kaya üzerine yapılmış fresk günümüze kadar ulaşmıştır. Definecilerin verdiği zarara rağmen freskte Hz. İsa figürü ve başındaki altın sarısı hale (kutsal ışık) hâlâ seçilebilmektedir. Freskte kırmızı ve sarı tonlar hâkimdir. Mağaranın batı duvarındaki mozaik süslemeler ise 1980’li yıllara kadar korunmuş olsa da defineciler tarafından sökülerek tahrip edilmiştir.
Arkeolojik Bulgular
Yapılan yüzey araştırmalarında çömlek, tuğla, metal parçalar ve pagan dönemine ait dini eşyalar ortaya çıkarılmıştır. Ele geçen buhar kandilleri, kandiller ve diğer dinsel objeler, Roma ve Bizans dönemine aittir. Mağaranın hemen üzerinde ise Casase Antik Kenti’nin geniş bir alanı kapladığı bilinmektedir.
Kültürel Miras Statüsü
Tarihi yapısı ve dini geçmişiyle öne çıkan Gedefi İni Kilise Mağarası, 2011 yılında 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
