Pers İmparatorluğu dönemine tarihlenen Karaburun Tümülüsü, Elmalı Ovası’na hâkim tepede antik dönemin kültürel ve sanatsal izlerini gün yüzüne çıkarıyor.
Konum ve Coğrafi Özellikler
Antalya’nın Elmalı ilçesinde, Bayındır Mahallesi sınırları içinde yer alan Karaburun Tümülüsü, Durmuşlar Deresinin batısında ve Elmalı Ovası’na hâkim 1.230 metre yüksekliğindeki Karaburun Tepesi üzerine inşa edilmiştir. MÖ 475 yılına tarihlenen bu mezar yapısı, Pers İmparatorluğu dönemine ışık tutmakta ve geniş bir alandan gözlemlenebilmektedir.
Mimari Yapı ve Özellikleri
Mezar odası, doğu-batı doğrultusunda dörtgen planlı olarak inşa edilmiş olup, büyük kalker bloklar kullanılmıştır. Güney ve kuzey duvarlar dikey, batı duvarı ise yatay iki büyük bloktan meydana gelmektedir. Yapının iç ölçüleri 3,00 x 2,61 m, yüksekliği içten 1,95 m, dıştan ise 2,66 m’dir. Batı duvarında yer alan üçgen alınlık bloğu ve doğu duvarındaki altı blok, mezarın işçiliğini öne çıkaran önemli detaylardır. Taban, kare blok taşlarla döşenmiş, kline ise batı duvarına bitişik olarak 2,10 x 1,00 x 0,50 m ölçülerinde yerleştirilmiştir.
Sanatsal ve İkonografik Detaylar
Mezar odası duvarları, frizler ve figürlerle süslenmiş olup, kırmızı, mavi, siyah, beyaz ve yeşil renkler kullanılmıştır. Batı duvarda mezar sahibi, eşi ve iki hizmetkâr tasvir edilirken; güney duvarda arabalarla bir dini tören alayı yer almaktadır. Kuzey duvarda savaş sahneleri, doğu duvarda ise yaşlı bir adam figürü bulunur. Kline üzerinde lotus, horoz, keklik ve köpek motifleri yer almakta, frizlerdeki kahramanlık ve dini tören sahneleri Pers karakterini yansıtmaktadır.
Koruma ve Kültürel Önemi
Karaburun Tümülüsü, 1988 yılında I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmiş ve koruma altına alınmıştır. Hem mimari özellikleri hem de Greko-Pers sanatıyla işlenmiş figürleri ile bölgenin antik döneme ait en değerli kültürel miraslarından biri olarak kabul edilmektedir. Mezar, ziyaretçilere dönemin dini ritüellerini ve Pers estetiğini doğrudan gözler önüne sermektedir.