M.Ö. 6. yüzyıla tarihlenen ve freskleriyle Anadolu’nun dikkat çekici tümülüslerinden biri olarak öne çıkan Kızılbel Tümülüsü, Antalya Elmalı’nın tarihi zenginliğini günümüze taşıyor.
Antalya’nın Elmalı ilçesi sınırlarında, ilçenin 3,5 km güneybatısında, Kışla Mahallesi Kızılyer Mevkiinde yer alan Kızılbel Tümülüsü, kurumuş Elmalı Gölü kıyısındaki 1.090 metre yüksekliğindeki Karabelen Tepe üzerine inşa edilmiştir. Elmalı-Eskihisar yolu üzerinde yer alan tepe, geniş bir alandan rahatlıkla gözlemlenebilmektedir.
Tarihçe ve Arkeolojik Kazılar
Tümülüs, 1969 yılında yapılan kaçak kazılarla gün yüzüne çıkmış, ardından 1969–1975 yılları arasında M. J. Mellink tarafından sistematik olarak araştırılmıştır. Mezar, Pers hâkimiyeti döneminde yaşamış, ellili yaşlarda ve muhtemelen yaralanma sonucu ölen bir yerel bey için inşa edilmiştir.
Mimari Yapı ve Ölçüler
Mezar odası, puseuda-polygonal teknikle geniş kalker bloklar kullanılarak inşa edilmiştir. Dörtgen planlı odanın ölçüleri doğu-batı doğrultusunda 2,45 m x 2,00 m olup, üçgen tavan yüksekliği 2,30 metredir. Güneydoğuda 1,00 x 0,80 m ölçülerinde bir giriş kapısı yer alır. Taban, kalker bloklarla döşenmiş ve odanın içinde kalkerden yapılmış bir pedestal üzerine kline ile küçük bir masa konumlandırılmıştır.
Freskler ve Duvar Süslemeleri
Mezar odasının iç yüzeyleri özenle işlenmiş taşlarla hazırlanmış, kireç sıva üzerine fresklerle süslenmiştir. Duvar ve tavan yüzeylerini kaplayan fresklerde farklı oranlarda frizler yer almakta, eğimli ve trapezoid örgü yapısı fresklerin uygulanmasına engel olmamıştır. Bu özelliğiyle Kızılbel Tümülüsü, Anadolu’daki antik fresk geleneğinin nadir örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Koruma ve Sergilenen Eserler
Kızılbel Tümülüsü, Elmalı’nın en önemli arkeolojik yapılarından biri olup 1988 yılında I. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilmiştir. Kazılarda ortaya çıkan eserler, günümüzde Elmalı Arkeoloji Müzesinde sergilenmekte ve ziyaretçilere bölgenin antik kültürel mirasını yakından tanıma fırsatı sunmaktadır.
