TBMM’ye sunulan torba yasayla, Bağ-Kur’lulara geçmiş yıllara ait prim borçlarını yeniden ödeme hakkı tanınacak. Yeni düzenleme yürürlüğe girerse 2021 yılı ve öncesine ait primler yüzde 45 oranında ihya edilebilecek. Peki prim ihyası nasıl yapılacak, kimler yararlanabilecek?
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni ekonomi paketiyle, Bağ-Kur’luların uzun süredir beklediği prim ihyası düzenlemesi gündeme geliyor. Teklife göre, 2025 yılı öncesine ait Bağ-Kur prim borçları yeniden canlandırılarak ödenebilecek.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, “Durdurulan Bağ-Kur ihya prim oranlarını yüzde 45 olarak belirlenmesini sağlayacağız.” açıklamasında bulundu. Bu düzenleme, 31 Aralık 2021 öncesine ait prim borcu bulunan Bağ-Kur’luların geçmiş dönem borçlarını ödeyerek hizmet sürelerini yeniden kazanabilmeleri anlamına geliyor.
2023 yılında çıkarılan benzer düzenlemeyle sadece 2021 yılına kadar olan borçların ihya edilmesine izin verilmişti. Yeni yasa ile bu sürenin genişletilmesi ve daha fazla sigortalının yararlanması bekleniyor.
Düzenleme yürürlüğe girerse, 2021 yılı ve öncesine dönük ihya yapılabilmesi durumunda EYT kapsamındaki Bağ-Kurluların emeklilik şansı artacak. Örneğin, 1997 yılında Bağ-Kur’a kayıtlı olup prim ödemeyen bir kişi, bu döneme ait borçlarını ihya ederek EYT kapsamında emekli olabilecek.
İhya nedir?
Sosyal güvenlik hukukunda “ihya”, durdurulan sigorta sürelerinin geriye dönük olarak ödenip yeniden hizmet süresi olarak değerlendirilmesi anlamına geliyor. Bağ-Kur’luların ödenmemiş prim borçları geçmişte “durdurulmuş” sayılmış ve SGK tarafından takibi bırakılmıştı.
Yeni hesaplama yöntemi
Yasanın çıkmasıyla birlikte 2025 yılı için ihya oranı yüzde 45 olarak uygulanacak. Bu durumda bir aylık prim borcu 11 bin 702 lira olacak. Borçlanılacak ay sayısına göre toplam tutar hesaplanacak. Örneğin, iki yıl geriye dönük borç ödemek isteyen bir sigortalı 281 bin lira civarında ödeme yapacak.
İhya talebinde bulunan sigortalı veya hak sahibi, isterse bu tutarı 9 katına kadar çıkarabilecek.
Başvuru süreci nasıl işleyecek?
Daha önceki düzenlemelerde olduğu gibi, ihya başvurusu yapmak isteyenler SGK il müdürlüklerine veya sosyal güvenlik merkezlerine şahsen başvuracak. Başvuru sonrasında, prime esas kazanç tutarı üzerinden ihya borcu hesaplanacak.
Hesaplanan borcun tamamının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenmesi gerekiyor. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa ihya hakkı geçerli sayılmayacak ve ödenen tutarlar faizsiz olarak iade edilecek. Kısmi ihya yapılması ise mümkün olmayacak.
