Osmanlı Devleti döneminden günümüze ulaşan Edipzade Camii, barındırdığı gizemler ve mimari özellikleriyle dikkat çekiyor. 1873 yılında inşa edilen bu eşsiz eserin, adı Cami olsa da mescit ölçeğinde bir yapı olduğu belirtiliyor.
Antalya'nın Muratpaşa ilçesinde yer alan *Edipzade Camii, adeta zamanın izlerini taşıyan bir mimari şaheser olarak karşımıza çıkıyor. 1873 yılında Edipzade tarafından yaptırılan ve Osmanlı mimarisinin zarif dokunuşlarını barındıran bu ibadethane, günümüzde dahi aktif olarak kullanılıyor. Yapı her ne kadar "Cami" olarak adlandırılsa da, ölçek, malzeme ve minberinin özgünlüğü nedeniyle **mescit* olarak değerlendirilmesi daha uygun görülüyor.
Yapı, Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından 1970'li yıllarda onarımdan geçirilmiş; ancak üst örtüsü ve taşıyıcı elemanları tamamen değiştirildiği için orijinal planına dair kesin bilgilere ulaşılamıyor. Bazı bölümleri ise kısmen restore edilerek günümüze kazandırılmıştır.
Edipzade Camii'nin Mimari Özellikleri Nelerdir?
Edipzade Camii, mimari açıdan oldukça ilgi çekici detaylar barındırıyor. Dikdörtgen planlı mescidin, sekizgen bir kasnak üzerine oturan merkezi, etkileyici bir kubbeyle örtülmüştür. Mescidin kuzey cephesinde, üç bölümlü *son cemaat mahalli* yer alıyor ve bu bölümün orijinal olup olmadığı tam olarak anlaşılamıyor. Mescidin duvar kalınlığının *0.70 metre* olması, yapının sağlamlığını gözler önüne seriyor.
Mescidin iç cephesi günümüzde taş fayanslarla kaplı olsa da, özgün inşa malzemesi bilinmiyor. Ancak pencerelerin söve ve pervazlarında kullanılan taş malzemenin günümüze kadar ulaştığı görülüyor. Doğu ve güney cephelerindeki pencereler *simetrik* bir düzen sergilerken, cephe merkezden yanlara doğru kaydırılmış kısımlardaki dikdörtgen pencereler demir parmaklıklar ve kemerli ikiz pencerelerle dikkat çekiyor. Saçak altındaki yuvarlak pencereler ise mimariye özgün bir hava katıyor.
“Yapının mevcut hali incelendiğinde harimin üst örtüsü ve son cemaat mahallinin tamamının orijinal olmadığı anlaşılmaktadır. Mescidin günümüze orijinal olarak gelen duvarları, pencereleri ve harime giriş kapısı olagelmiştir.”
Tarihî Sırlar ve Gelecek
Edipzade Camii'nin kuzey cephesindeki son cemaat mahallinin orijinali olduğu anlaşılamasa da, mescidin mevcut planı dikkate alındığında kuzey yönde bir cemaat mahallinin olma ihtimali yüksek. Ne yazık ki, yapının genel durumu göz önüne alındığında, Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından bu yapının tescili yapılmamıştır. Bu durum, bu önemli eserin geleceği hakkında soru işaretleri yaratıyor. Edipzade Camii, sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda Antalya'nın zengin tarihini ve kültürel mirasını yansıtan *nadide bir eser* olarak korunmayı bekliyor.
