Antalya’nın simge noktalarından Kale Kapısı çevresindeki tarihi burçlar için alarm verildi. Teknik raporlar, nostaljik tramvay seferlerinin yarattığı sürekli titreşimlerin Roma Dönemi’ne ait yapıları zayıflattığını ortaya koyarken, son hava koşullarının riski daha da artırdığına dikkat çekti.
Tarihi burçlar için kritik rapor
Antalya'da Saat Kulesi’nin batısında yer alan, Roma Dönemi’ne tarihlenen ve Selçuklu kitabelerini de barındıran Kale Kapısı burçlarının, Antalya Büyükşehir Belediyesi sorumluluğunda olduğu belirtildi. Gebze Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nden, tarihi yapılar alanında uzman Prof. Dr. Ferit Çakır’ın 2023 yılında Saat Kulesi restorasyonu öncesinde yaptığı incelemeler sonrası hazırladığı raporda, Saat Kulesi ile birlikte batısındaki tarihi burç, sur kalıntıları ve çevredeki diğer yapıların, günde 64 tramvay geçişinin oluşturduğu titreşimler nedeniyle yıkılma riski taşıdığı kaydedildi. Restorasyon sürecinde yapılan teknik ölçümlerde ortaya konulan bu tehlikenin, son şiddetli yağmur ve fırtınanın ardından daha da arttığına işaret edildi.
"Aşırı titreşim kaynağı var"
Tramvay geçişleri sırasında ciddi titreşimler oluştuğunu belirten Prof. Dr. Çakır, incelemeler sırasında tespit edilen durumu şu sözlerle anlattı:
“Biz orada kayıtları aldığımız zaman, tramvay geçişleri nedeniyle inanılmaz bir tahrip var. ‘Mutlaka izolasyon yapılsın’ diye önerdim. Bu rayların altına izolasyon yapılırsa sistem çok rahatlar. Etrafına hiçbir titreşim geçmez. Hatta örnekleri İstanbul’da, tarihi Yarımada’daki tramvayda var. Çok rahat yapılan bir sistem. Raylar açılacak, sonrasında izolasyon yapılıp, tekrardan kontak çıkarılacak. Çok hızlı bir şekilde titreşimi keser bu. Ya da o titreşim hattını kullanmamak lazım. Çünkü eski tip bir tramvay. Aşırı titreşim kaynağı var.”
“Yapı zayıflamış durumda"
Çakır açıklamasında, Saat Kulesi’nden alınan ölçümlerin, tramvay her geçtiğinde net bir titreşim kaydı oluşturduğunu belirterek, bunun tekrarlı bir yük olması nedeniyle zamanla ciddi sorunlara yol açacağını ifade etti. Saat Kulesi için bazı önlemler alındığını ancak çevredeki diğer yapılar ve doğrudan ray sistemi için de tedbir gerektiğini raporlarına yazdığını aktaran Çakır, son yağışlarla birlikte burçlarda kısmi bir yıkılma yaşandığını, yapının zaten zayıflamış durumda olduğunu ve yağmurun bu süreci hızlandırdığını dile getirdi.
Antalya Büyükşehir'e dilekçe
Antalya Rölöve ve Anıtlar eski Bölge Müdürü, koruma ve restorasyon uzmanı Cemil Karabayram da Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı’na dilekçe vererek duruma dikkat çekti. Karabayram, dilekçesinde Kale Kapısı bölgesindeki tescilli taşınmazlardan Roma Dönemi burç yapısının geçmiş yıllara ait fotoğrafları ile güncel, tahribatı gösteren görüntülerini sundu. Tramvay hattına sıfır noktada bulunan burç yapısında, iklimsel etkiler, şiddetli yağmur ve fırtına nedeniyle üst örtüdeki kiremit ve harç yapısının olumsuz etkilendiğini ve ciddi risk oluştuğunu kaydetti.
“2023’te ilgili kurumlara bildirildi"
Burç yapısının üst çatı örtüsündeki eski kiremitlerin mukavemetini kaybettiğine dikkat çeken Karabayram dilekçesinde, 2023-2024 yıllarında Büyükşehir Belediyesi’nin ilgili birimlerine başvuruda bulunulduğunu, 2023 yılında Prof. Dr. Ferit Çakır tarafından hazırlanan raporda tramvay hattına yönelik çözüm önerilerinin yer aldığını ve gerekli önlemlerin alınması hususunun ilgili kurumlara bildirildiğini ifade etti.
Karabayram, dilekçede şu uyarılara yer verdi:
“Yükseklik etkisi göz önüne alındığında yağmur, fırtına, şiddetli rüzgar ile anlık hareketle hayati risk taşıdığı ve düşme ihtimali görülmektedir. Burç yapısının 1965 ve 1970 yıllarında geçirdiği onarım ve koruma çalışmaları etkisini kaybetmiştir. İklimsel koşulların yanı sıra tramvay hattının oluşturduğu sarsıntı, titreşim faktörleri değerlendirildiğinde burç yapısında gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda yerli ve yabancı ziyaretçilerin geçtiği bir turizm güzergahı, aktif kullanılan geçiş yolu olması sebebiyle, kiremitlerin rüzgarın etkisiyle kayması durumunda telafisi imkansız can ve mal kayıplarına yol açacağı, acil olarak gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda olumsuz sonuçlar oluşturacağı net olarak algılanmaktadır.”
"Üst örtü çelik hasır telle sağlamlaştırılmalı"
Karabayram, burç yapısı ve tramvay hattına yönelik kapsamlı bir çalışmanın uzun zaman alabileceğini belirterek, geçici önlem olarak üst örtünün özel çelik hasır telle sağlamlaştırılmasını ve güvenlikli bir geçiş güzergahı oluşturulmasını önerdi. Ayrıca tramvay hattındaki titreşimi azaltmak amacıyla raylar arasına titreşimi en aza indiren çeşitli malzemelerin kullanılması gerektiği de dilekçede yer aldı.