Torosların gölgesinde kalan Antalya, demir yolu hattı olmayan şehirler arasında nüfus bakımından ikinci sırada yer alıyor. Kent, coğrafi zorluklar ve tarihî gecikmeler nedeniyle demir yolu ile uzun yıllar buluşamadı.
Coğrafi Engeller ve İlk Demir Yolu Projeleri
Antalya, kuzey ve batısını saran Toros Dağları nedeniyle iç kesimlerle ulaşımda zorluklar yaşamış ve bu durum hem kara yolu hem de demir yolu yatırımlarının maliyetini artırmıştır. İlk olarak 1919 yılında İtalyanların gündeme getirdiği Burdur-Antalya demir yolu projesi ile Afyonkarahisar-Antalya hattı planlanmış, İngilizler de benzer bir proje hazırlamış ancak her iki girişim de sonuçsuz kalmıştır.
Ulusal Mücadele Dönemi ve TBMM’nin Rolü
Ulusal Mücadele sonrası, 1923’te kurulan TBMM Hükûmeti ile birlikte Afyon-Antalya demir yolu projesi tekrar gündeme alınmıştır. Ağustos 1923’te Türkiye Devleti Nafia Vekaleti’nin hazırladığı Umur-ı Nafia Programı’nda demir yollarına öncelik verilmiş, Antalya-Aziziye-Bahadır-Karakuyu-Afyon hattı 3. grup öncelikli yollardan biri olarak belirlenmiştir. Limanların demir yolu programının bir parçası olarak planlanması da gündeme alınmış, ancak cumhuriyetin ilan edilmemesi nedeniyle çalışmalar 1927’ye kadar ertelenmiştir.
1933 Yasası ve Temel Atma Töreni
Afyonkarahisar-Antalya demir yolunun inşası, TBMM’de 4 Mart 1933’te görüşülmüş ve 1 Nisan 1933’te 195 milletvekilinin oy birliğiyle kabul edilmiştir. 4 Nisan 1933 tarihinde resmi gazetede yayımlanan kanun, hattın en fazla 4 yıl içinde tamamlanmasını ve bunun için 25 milyon TL harcanmasını öngörmüştür. Temel atma töreni 28 Ağustos 1934’te gerçekleşmiş, Afyon, Burdur, Isparta ve Antalya halkı ve yetkilileri katılım göstermiştir.
Proje Aksamaları ve Mali Zorluklar
Hat, çeşitli teknik ve mali zorluklar nedeniyle ilerleyememiştir. Ekim 1936’da Burdur istasyonuna ulaşılmış ve hattın 136 km’lik kısmı tamamlanmıştır. Burdur-Korkuteli kısmının inşası için gerekli kaynak bulunamayınca proje ertelenmiş ve 1930’lardan 2010’lu yıllara kadar Antalya’ya demir yolu getirilmesi konusunda ciddi bir adım atılamamıştır.
Günümüzde Antalya ve Yüksek Hızlı Tren Planları
2011 yılında Antalya’nın demir yolu ile buluşturulması yeniden gündeme gelmiş, 2012’de TCDD Genel Müdürü Süleyman Karaman Antalya’nın Yüksek Hızlı Tren (YHT) ağına bağlanacağını açıklamıştır. Aynı yıl Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 10 yıl içinde Antalya’nın hızlı tren hattına kavuşacağını duyurmuştur. Planlanan demir yolu projeleri arasında Antalya-Eskişehir hattı ile İstanbul bağlantısı ve Manavgat-Konya hattı ile turizm odaklı ulaşım hedeflenmektedir.