Antalya Atatürk Evi Müzesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün kente yaptığı tarihî ziyaretlerin anılarını yaşatan önemli kültür yapılarından biri olarak öne çıkıyor. Gazi’nin üç ayrı tarihte gerçekleştirdiği Antalya seyahatleri, hem kent belleğine hem de Cumhuriyet tarihine damgasını vurdu. Bugün müze olarak hizmet veren köşk, Atatürk’ün Antalya ile kurduğu güçlü bağın somut bir temsilcisi niteliğinde.
Mustafa Kemal Atatürk, 4 Mart 1930’da İzmir’den başlayan yolculuğunun ardından 6 Mart günü saat 16.00’da Antalya’ya ulaştı. Kente geleceği haberi büyük heyecan yaratırken, sokaklar temizlenmiş, zafer takları kurulmuş ve halk Kepez’den itibaren yol kenarlarını doldurmuştu. Atatürk’ü karşılayan coşkulu kalabalığın tezahüratları arasında Yenikapı’daki iki katlı köşke geçildi.
Akşam Türk Ocağı tarafından düzenlenen programı izleyen Gazi, ertesi gün ise halk heyetlerini kabul etti. Şehirde otomobille yaptığı gezide Tophane yolu, buz fabrikası ve Türk Ocağı ziyaret edildi. Atatürk burada kütüphane ve sinema salonlarını inceleyerek bilgi aldı.
8 Mart’ta Mursi Çiftliği ziyaret edildi ve Konyaaltı kıyıları vapurla gezildi. Ardından Rumkuş mevkiine çıkan Atatürk, denizi ve karla örtülü Beydağları’nı uzun uzun seyrederek ünlü “Antalya dünyanın en güzel yeridir.” sözünü burada söyledi. Rumkuş adının Türkçe olmadığı gerekçesiyle yerin adını Erenkuş olarak değiştirdi.
9 Mart’ta Atatürk, tarihe verdiği önem doğrultusunda Aspendos Antik Tiyatrosu’nu ziyaret etti. Antalya Müzesi Müdürü Süleyman Fikri Bey’in rehberliğinde yapılan gezide tiyatronun onarılıp ziyarete açılması talimatını verdi. Aynı günün akşamında Antalyalılar, Yenikapı’da Gazi onuruna oyunlar ve türkülerle dolu bir program düzenledi.
Atatürk’ün Antalya’ya ikinci gelişi, 8 Şubat 1931’de Ege Vapuru ile başlayan yurt gezisi kapsamında gerçekleşti. 10 Şubat’ta Antalya’ya ulaşan Gazi, hükümet konağında yerel idarecilerden bilgi aldı; Belediye ve Cumhuriyet Halk Fırkasını ziyaret ederek bölgenin iktisadi yapısı üzerine değerlendirmelerde bulundu.
“Atatürk, Antalya ziyaretinde güçlü bir zirai kredi ve satış kooperatifinin kurulması gerektiğini vurguladı.”
Aynı günün akşamında Ege Vapuru’na dönerek Silifke yönünde yolculuğuna devam etti.
Mustafa Kemal Atatürk’ün Antalya’ya üçüncü ziyareti 18 Şubat 1935 tarihinde gerçekleşti. Alanya’da kısa süreli bir mola veren Atatürk, öğle saatlerinde Antalya’ya ulaştı. Binlerce kişinin coşkuyla karşıladığı Gazi, kendisine ayrılan köşke geçti ve akşamüzeri çok beğendiği Erenkuş’a giderek kentin doğal güzelliklerini bir kez daha seyretti. Gece boyunca fener alayı düzenlendi.
19 Şubat’ta Afet Hanım ve beraberindeki heyetle Antalya’dan ayrılan Atatürk, yoğun programı nedeniyle 1938’de planladığı Antalya ziyaretini sağlık sorunları nedeniyle gerçekleştiremedi.
Atatürk’ün Antalya ziyaretlerinin kent kültüründeki önemi nedeniyle her yıl 6 Mart tarihinde anma törenleri düzenleniyor. Atatürk’ün konakladığı köşk ise 1984’te Kültür Bakanlığına devredilerek müzeye dönüştürüldü. Şehrin yeni imar planı sırasında bulunduğu caddede kalması sonucu bina yıkıldı; orijinaline sadık kalınarak Kepez Elektrik tarafından biraz geriye çekilerek yeniden inşa edildi.
1986’dan bu yana Atatürk Evi ve Müzesi olarak hizmet veren yapı, dikdörtgen planlı, iki katlı, taş ve tuğla duvarlı, kiremit çatılı bir mimariye sahip.
Müzenin alt katında Atatürk’ün Antalya’ya gelişleriyle ilgili gazete kupürleri, fotoğraflar ve belgesel gösterimi için barkovizyon odası bulunuyor. Ayrıca büro bölümü ve giriş holünde yemek odası yer alıyor.
Üst katta ise Atatürk’ün kullandığı eşyaların sergilendiği Müze Odası, çalışma odaları, yatak odası ile Cumhuriyet döneminden günümüze basılan madeni ve kâğıt paralar, pullar ve hatıra paralarının sergilendiği özel bir bölüm ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor.
Antalya Atatürk Evi Müzesi, hem Atatürk’ün kentle kurduğu güçlü bağın hem de Cumhuriyet’in kültürel mirasının canlı bir hatırlatıcısı olmaya devam ediyor.
