Tarihi İpek Yolu’nun en önemli duraklarından biri olan bu kadim şehir sahip olduğu sekiz farklı idari birimle bölgenin lojistik ve kültürel merkez üssü konumunda bulunuyor. Şehrin yerleşim düzeni incelendiğinde yüz ölçümü bakımından en geniş sınırlara sahip olan idari merkezin doğrudan şehir merkezi olduğu görülüyor. Toplamda üç bin dokuz yüz otuz beş kilometrekarelik devasa bir alanı kapsayan merkez ilçe hem nüfus yoğunluğu hem de coğrafi yayılım açısından şehrin en baskın noktası olarak öne çıkıyor. Bu durum Aksaray’ı sadece bir geçiş noktası olmaktan çıkarıp çevre iller için de büyük bir çekim merkezi haline getiriyor.
Yüz Ölçümü Bakımından Şehrin Dev Lideri Merkez İlçe
Aksaray’ın coğrafi yapısı incelendiğinde merkez ilçenin sahip olduğu devasa büyüklük şehrin genel karakterini doğrudan etkiliyor. Yaklaşık dört bin kilometrekareye yaklaşan toprak bütünlüğü ile merkez ilçe diğer tüm ilçelerin toplamından daha stratejik bir konuma yerleşiyor. Bu geniş topraklar üzerinde hem modern şehir hayatı hem de uçsuz bucaksız tarım arazileri iç içe geçmiş bir vaziyette bulunuyor. Şehrin idari kalbi olan bu bölge Hasandağı’nın heybetli gölgesi altında genişleyerek gelişen sanayi bölgelerine ve yeni konut projelerine ev sahipliği yapıyor. Coğrafi genişlik beraberinde zengin bir biyoçeşitlilik ve farklı tarımsal faaliyetlerin aynı sınırlar içerisinde yapılabilmesine olanak tanıyor. Merkez ilçenin bu denli büyük olması ulaşım ağlarının da bu noktada kesişmesini sağlayarak şehri bölgenin ana arterlerinden biri haline getiriyor.
Tuz Gölü Kıyılarından Bozkırın Derinliklerine Uzanan Coğrafya
Şehrin en büyük ikinci yerleşim birimi olarak bilinen Eskil ilçesi kuzeyde Tuz Gölü’nün eşsiz manzarasına komşuluk ederken güneye doğru geniş düzlüklerle devam ediyor. Aksaray’ın batı kanadını adeta bir kale gibi tutan bu bölge tarımsal üretimin de en önemli kalelerinden biri sayılıyor. Eskil’in sahip olduğu geniş arazi yapısı modern sulama tekniklerinin kullanılmasıyla birlikte şehrin ekonomik büyümesine doğrudan katkı sağlıyor. Tuz Gölü’nün doğal sınırlarıyla birleşen bu topraklar flamingo yollarından endemik bitki türlerine kadar pek çok doğa harikasını bünyesinde barındırıyor. Coğrafi olarak oldukça düz bir yapıya sahip olan bölge özellikle büyükbaş hayvancılık ve tahıl üretimi konusunda şehrin dışa bağımlılığını azaltan en temel unsurlardan biri olarak dikkat çekiyor.
Tarihi Doku Ve Turizm Odaklı Yerleşim Birimleri
Güzelyurt ve Gülağaç gibi ilçeler ise yüz ölçümü bakımından merkez ilçe kadar geniş olmasalar da sahip oldukları tarihi ve kültürel derinlikle Aksaray’ın marka değerini yükseltiyor. Ihlara Vadisi’nin başlangıç noktalarını kapsayan bu bölgeler Kapadokya bölgesinin batı kapısı görevini üstleniyor. Kayadan oyma kiliseler yeraltı şehirleri ve Manastır Vadisi gibi yapılar bu ilçelerin coğrafi sınırları içerisinde dünyaca ünlü birer turizm destinasyonu haline gelmiş durumda. Dağlık ve engebeli arazi yapısının hakim olduğu bu bölgelerde yerleşimler daha çok vadi yamaçlarına ve tarihi dokunun korunduğu eski köy merkezlerine yayılmış bulunuyor. Bu ilçeler Aksaray’ın sadece bozkırdan ibaret olmadığını aksine yeşilin ve tarihin harmanlandığı çok katmanlı bir coğrafyaya sahip olduğunu kanıtlıyor.
Kuzeyin Ekonomik Gücü Ve Dokuma Kültürünün Merkezi
Şehrin kuzey ve doğu aksında yer alan Ortaköy ile Sultanhanı ilçeleri kendilerine has ekonomik modelleriyle Aksaray’ın coğrafi bütünlüğünü tamamlıyor. Ortaköy geniş yaylaları ve su kaynaklarıyla şehrin kuzeydeki en önemli yerleşimi olarak bilinirken Sultanhanı ise dünyanın en büyük kervansarayına ev sahipliği yapmasıyla küresel bir tanınırlığa sahip. Sultanhanı aynı zamanda halı restorasyonu konusunda dünya merkezi konumunda bulunarak küçük bir yüz ölçümüne rağmen devasa bir ekonomik hacim yaratıyor. Ağaçören ve Sarıyahşi ilçeleri ise Ankara ve Kırşehir sınırına yakın bölgelerde yer alarak şehrin kuzey uç noktalarını oluşturuyor. Her biri farklı bir coğrafi özelliğe sahip olan bu sekiz ilçe merkez ilçenin devasa yüz ölçümü etrafında kenetlenerek Aksaray’ın bugünkü güçlü ve dinamik yapısını meydana getiriyor.
